Anasayfa > Genel > Ag Protokolleri

Ag Protokolleri


a. Ağ Adreslemenin Temelleri
Bir bilgisayar ağında iletişimin sağlanabilmesi için veriyi gönderen ve veriyi alacak bilgisayarların tanımlanabilmesi gerekmektedir. Bu nedenle her bilgisayara birbirinden farklı numaralar verilmektedir. Bu numaralara biz “adres” deriz. İletişimin sağlanabilmesi için bilgisayar ağlarından birden fazla adresleme kullanılması ihtiyacı doğmuştur. Bunlara ek olarak kurulacak olan iletişim denetleme türünün tanımlanması da gerekmektedir.
İletişim denetleme türleri olarak Gönderilen verinin sağlıklı olarak ulaştırılması veya verinin sağlıklı olup olmadığının denetlenmeksizin çabuk ulaştırılması gibi türler vardır. Bu adresleme ve protokol bilgilerinden diğer konularda sizlere bahsedeceğim.
b. IP Adresi
Internet Protocol’ün kısaltması olan IP Adresi, bir bilgisayarlara yazılımsal olarak verilen ağ adresidir. Bu bölümde günümüzde yaygın olarak kullanılan IPv4 hakkında bilgi vereceğim. Günümüzde IPv6 adresleme yöntemi yaygın olmasa da kullanılmaktadır. Ancak İnternet ağı IPv4 ile haberleşme sağlamaktadır.
IPv4, 32 bitten oluşan bir adrestir. Bu 32 bitin her 8 bitlik grubuna oktet deriz. Bu şekilde IP adresleri 4 oktetten oluşur. İnsanlar tarafından rahat okunabilmesi açısından bu 32bitlik adres oktetlerine ayrılarak yazılır.
Örneğin:
Desimal Gösterimi : 192 . 168 . 1 . 1
Bit olarak Gösterimi: 11000000. 10101000. 00000001. 00000001
Yukarıda her oktetin ikilik sayma sisteminden onluk sayma sistemine çevrilerek yazılması ile rahat okunabilir hale gelen bir IP adresini inceledik. IP adresleri amaçlarına göre sınıflandırılmıştır.
• Loopback IP Adresleri, bir bilgisayarın kendi kendisine bağlantı kurabilmesi için kullanılan IP adresleridir. Bu adresler:
o   127.0.0.0 – 127.255.255.255 arasıdır. Bu bloktan hiçbir adres ağ
üzerinde kullanılamaz. o   127.0.0.1 IP adresi her bilgisayarsa standart olarak tanımlanmıştır.
Bilgisayarın kendi kendisini temsil eder. Bu IP ye başka bir bilgisayar
erişemez.
• Sanal IP Adresleri, sadece yerel alan ağlarında kullanılabilen, internet üzerinde geçersiz olan IP adresleridir. Bu adresler:
o   10.0.0.0 – 10.255.255.255 arası
o   192.168.0.0 – 192.168.255.255 arası
o   172.16.0.0 – 172.31.255.255 arası
o   Yukarıdaki  IP  bloklarının  kullanıldığı  ağlarda,  internete erişim yapılabilmesi için Network Address Translation (NAT) yapılmalıdır.
•   Reel / Registered IP Adresleri, Internet üzerinde kullanılabilen IP adresleridir.
Büyüklüklerine göre IP adresi sınıfları:
• A Sınıfı, ilk oktet sabit, kalan oktetleri değişken olan IP grubudur. Örnek olarak 10.0.0.0 – 10.255.255.255 kapsamı A sınıfına girer. Görüldüğü üzere ilk oktet sabit ve diğer tüm oktetler değişiklik gösterebilmektedir. A sınıfı ağ adreslemesi yapılan bir ağda 256x256x256=16777216 farklı IP adresi kullanılabilir. Önceki cümledeki çarpımda 255 yerine 256 kullanılmasının nedeni her oktette başlangıç sayısının sıfır olmasıdır. Sıfır da bir sayı olduğundan dolayı 256 farklı rakam gelebilmektedir. 3 farklı oktet birbirinden bağımsız olarak 256 farklı değer almasından dolayı 2563 kadar IP kombinasyonu olmaktadır.
• B sınıfı, ilk iki oktet sabit, kalan oktetler değişken olan IP grubudur. Buna örnek olarak 192.168.0.0 – 192.168.255.255 kapsamı B sınıfına girer. Burada da ilk iki oktet değişmemektedir. B sınıfı ağ adreslemesi yapılan bir ağda 256×256=65536 farklı IP adresi kullanılabilir.
• C sınıfı, ilk üç oktet sabit, kalan son oktetin değişken olduğu IP grubudur. Buna örnek olarak 10.0.1.0 – 10.0.1.255 kapsamı C sınıfına girer. Gördüğünüz üzere ilk üç oktet değişiklik göstermemektedir. Son oktet değişiklik göstermektedir. C sınıfı ağ adreslemesi yapılan bir ağda 256 farklı IP adresi kullanılabilir. Burada dikkatinizi çekmek istediğim nokta, A sınıfında kullandığınız 10 lu ip bloğu ile C sınıfında kullandığımıc 10.0.1. li bloğu karıştırmamanızdır. Bu sınıflamadan şu şekilde bir cümle çıkarabilirsiniz: “10.0.1. li C sınıfır bir ağdaki tüm bilgisayarların IP adresleri 10.0.1. ile başlar”. A sınıfında ise ağdaki tüm bilgisayarların IP adresleri 10 ile başlar.
c. Alt Ağ Maskesi (Subnet Mask)
Bir bilgisayarın hedef olarak bağlanmak istediği bilgisayarın, kendi LAN ı üzerinde olup olmadığını anlayabilmesi için kendisinin bulunduğu ağın sınırlarını bilmesi gerekmektedir. Bu sınırdan bahsettiğimiz IP adresi başlığında yer alan sınıflamalar olarak düşünülebilir. Ağın üst ve alt sınırlarını tanımlamak için IP adresine ek olarak “Alt Ağ Maskesi” ne ihtiyaç duyarız. Eğer bağlanmaya çalıştığınız IP adresi kendi LANınızda değilse bilgisayar bağlantıyı internete doğru kurmaya çalışacaktır. Aynı ağ üzerindeki tüm bilgisayarların alt ağ maskesi aynı olmalıdır. Farklılık göstermesi halinde bağlantı kurulamayabilir.
Aşağıda sizlere alt ağ maskesi seçimi ve kullanımı hakkında örnekler veriyorum:
255.0.0.0 maskesi A sınıfı bir networkü ifade eder.
255.255.0.0 maskesi B sınıfı bir networkü ifade eder.
255.255.255.0 maskesi C sınıfı bir networkü ifade eder.
Şimdi iki farklı IP nin ağ LAN üzerine olup olmadığını Alt Ağ maskesi aracılığı ile kontrol edelim. Bunun için IP adresi ile Alt ağ maskesini bit olarak yazıp (ikilik sistemde) AND işlemi uygulamalıyız. AND işlemini uygularken IP adresinin 1. Biti ile Maskenin 1. Bitini and leyip, sonra ikinci bitleri sonra üçüncü bitleri sırayla hepsini bu şekilde andlemek gerekmektedir:
Decimal   Gösterim:
IP Adresi 10.0.0.1
Ağ Maskesi: 255.0.0.0
Decimal   Gösterim:
IP Adresi: 10.1.1.2
Ağ Maskesi: 255.0.0.0
Bit Gösterimi

IP :
00001010.00000000.00000000.00000001
Mask:
11111111.00000000.00000000.00000000
Sonuç:
00001010.00000000.00000000.00000000
Bit Gösterimi

IP :
00001010.00000001.00000001.00000010
Mask:
11111111.00000000.00000000.00000000
Sonuç:
00001010.00000000.00000000.00000000
Her iki ip’den de elde ettiğimiz   sonuçlar aynı olduğuna göre bu iki IP adresi aynı LAN üzerinde demektir. Eğer   sonuçlar farklı çıksaydı bu iki IP farklı ağlarda anlamına gelirdi. Birde   farklı ağlarda olan bir örnek yapalım. IP adresleri aynı ancak ağın sınırlarını maske ile daraltalım:
Decimal   Gösterim:
IP Adresi 10.0.0.1
Ağ Maskesi: 255.255.0.0
Decimal Gösterim:
IP Adresi: 10.1.1.2
Ağ Maskesi: 255.255.0.0
Bit Gösterimi

IP :
00001010.00000000.00000000.00000001
Mask:
11111111.11111111.00000000.00000000
Sonuç:
00001010.00000000.00000000.00000000
Bit Gösterimi

IP :
00001010.00000001.00000001.00000010
Mask:
11111111.11111111.00000000.00000000
Sonuç:
00001010.00000001.00000000.00000000
Yukarıdaki örnekte maskeleri daraltarak B sınıfı yaptık. IP adresleri önceki örnekle tamamen aynı. Bu şekilde AND işlemini uyguladığımızda elde edilen sonuçlar birbirinden farklı çıkmaktadır. İkinci okteti incelerseniz sonuçların farklı olduğunu göreceksiniz. Bunun anlamı bu iki bilgisayar ağ LAN üzerinde değildir.
Bu iki örnek ile alt ağ maskesinin doğru seçilmesinin önemi vurgulanmıştır. Ancak alt ağ maskesi seçerken mümkün olduğunca en az IP adresi aralığına sahip maskeleri seçmek ağın performansını arttırmak açısından önem arz etmektedir. Bu nedenle “nede olsa çalışır” mantığı ile hemen A sınıfı alt ağ maskelerine sarılmak doğru değildir.
d.  MAC Adresi
Media Acces Control’un kısaltması olan MAC adresi, her ethernet kartının çipinin içerisinde yer alan ve dünya üzerinde tekil olan bir adrestir. Bu adresin IP adresinden en büyük farkı, yazılımsal olarak değil fiziksel olarak atanmış olmasıdır. Bu adres, kartın üreticisi tarafından verilmiştir. MAC adresleri 48bit lik adreslerdir. Bunun ilk 24 biti üretici firmaya verilen bir koddur. Yani bir ethernet kartının MAC adresine bakarsanız onun ilk 24 biti o ethernet kartının hangi üreticiye ait olduğunu ifade eder. Bu nedenle aynı marka ethernet kartlarının ilk üç okteti (yani ilk 24 biti) aynıdır.
Ağ üzerinde elektriksel iletimi sağlayabilmek için hedef bilgisayarın MAC adresinin bilgisayar tarafından bilinmesi gerekmektedir. İletişim esnasından bilgiyi kablo üzerinden gönderme aşamasına gelindiğinde IP adresi hiçbirşey ifade etmez. Bu nedenle fiziksel adres olarak da adlandırılan MAC adreslerine ihtiyaç duyarız.
Bilgisayarlar, IP adreslerinin MAC adresi karşılığını ARP protokolü aracılığı ile bulmaktadırlar. Sonraki bölümde ARP protokolüne değineceğiz.
MAC adresleri uzun olduğundan dolayı genelde oktetlerine ayrılarak hexadecimal olarak (16lık sayma sistemi) yazılırlar.
Örnek olarak:
00-1B-24-88-23-CA
Buradaki 00-1B-24 oktetleri üretici firmayı temsil etmektedir. Diğer oktetler ise kartın seri numarası gibi düşünülebilir.
e. ARP Protokolü
Address Resolution Protocol ün kısaltması olan ARP, yazılımsal adres olan IP adresinin, iletim için ihtiyaç duyulan fiziksel adres olan MAC adresi karşılığının bulunabilmesi kullanılan bir protokoldür. Bu protokolde MAC adresini bulmak için ağ üzerindeki tüm bilgisayara “Kim 10.0.0.1 nolu IP adresinin sahibi?” şeklinde bir soru gönderilir. Bu soruyu sadece 10.0.0.1 nolu IP ye sahip olan bilgisayar yanıtlar, gönderdiği yanıtın içine de kendi MAC adresini yazar. Bu sayede aradığınız bilgisayarın MAC adresini bulabilirsiniz. Bilgisayarlar, MAC adresini buldukları IP lerin listesini hafızalarında tutarlar. Bilgisayarı kapatıp açmanız halinde veya bu listeyi temizle komutu vermeniz halinde bu liste silinir. Bilgisayarınızın hafızasındaki ARP tablosunu görmek için,
Başlat -> Çalıştır -> cmd yazip tamam tuşuna basın. Açılan siyah pencerede  ” arp -a “  komutunu çalıştırın:
  1. Henüz yorum yapılmamış.
  1. No trackbacks yet.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: